Devalüasyon Nedir? Nedenleri Nelerdir ?

Devalüasyon Nedir? Nedenleri Nelerdir ?

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Son dönemlerde özellikle Çin ile Amerika’nın yaşamış olduğu ticaret savaşlarına benzetilen atışmaların nedeni haline gelen devalüasyon nedir, neden yapılır gibi soruların cevaplarını bu makalemizde sizlere açıklamaya çalışacağız.

Devalüasyon Nedir?

Devalüasyon, sabit kur sistemlerinde ödemeler dengesinde açık veren bir ülkenin devlet tarafından alınmış bir karar ile ulusal parasının dış satın alma gücünün düşürülmesidir. Milli paranın diğer ülke paralarına karşı satın alma gücünün düşürülmesi de devalüasyon nedir sorusuna cevap niteliğindedir. Peki ama bir ülke kendi parasının değerini neden düşürsin ki diye düşünmekte olduğunuzu duyar gibiyiz. Bunun elbette ki geçerli bazı sebepleri bulunmaktadır.

Ülkenin dışarıdan aldığı ürünler ile dışarıya sattığı ürünler arasında oluşan açıklar dış ticaret açığı olarak ekonomiye olumsuz yansımaktadır. Bu açığı kapamak için ihracatı arttırmak, ithalatı ise azaltmak gereklidir. Bunu başarmanın en kolay yolu ise ülkenin para birimini düşürmektir. Yani devlet bilerek ve isteyerek finansal amaçlarına ulaşabilmek adına para biriminin değerini düşürerek yabancı yatırımcılara daha fazla mal satma amacını gütmektedir.

Enflasyonun yüksek olduğu ülkelerde para arzı ülkenin toplam kıymetlerinden daha fazla olmaktadır. Olması gereken toplam kıymetlerin miktarı kadar piyasada paranın bulunmasıdır. Bu nedenle ülkeler bu açığı kapatmak için karşılıksız olan para miktarı kadar para basar. Böylece paranın değerinde düşme meydana gelir. Bu şekilde kıymet bedeli para arzına eşitlenmiş olur. İhracatta artış sağlamak için bu yöntemin kullanılması avantajlı olmaktadır.

Değer düşürmenin sağladığı bir başka fayda ise dış ticaret açığının azalmasıdır. İhracat ise artarak ülkenin milli gelirinde artışı sağlamaktadır. Devalüasyon ile ihracat ucuzlamakta ve bu da döviz girişini hızlandırmaktadır. Devalüasyon yapılarak ülke ekonomisinin dengede olabilmesi için mevcut olması gereken birtakım koşular vardır. Bunlar; devalüasyon yapan ülkeye karşı diğer ülkelerin de karşı devalüasyon yapmamaları, enflasyonun düşük tutulması ve ihraç edilen malların talebi arttıran nitelikte ürünler olmasıdır.

SimpleFX 50% Black Friday indirimine hazır olun!

Devalüasyonların Genel Nedenleri

Devalüasyonların genel nedenleri şu şekilde sıralandırılabilir;

  • İhracatı Arttırmak
  • İthalatı Düşürmek
  • Ticaret Açığını Kapatmak
  • Ülkeyi Yabancı Yatırımcılara Daha Yatırım Yapılabilir Hale Getirmek

Türkiye’de Yapılan Devalüasyonlar

Türkiye’de yapılan devalüasyonlardan ilk büyük olanı 7 Eylül 1946 yılında yapılmıştır. Bu devalüasyon ile %116 oranında bir artış gerçekleşerek ABD dolarının fiyatı 2,83 liraya artmıştır. İkinci devalüasyon ise 1958 yılında 4 ağustosta yapılmıştır. Bu yılda ABD doları 2,83 iken 9 liraya arttırılmıştır. Türkiye’de üçüncü yapılan devalüasyon 10 Ağustos 1970 yılında yapılmıştır. Bu devalüasyon ile 9 lira olan 1 ABD doları 15 liraya çıkarılmıştır. 1978 yılına kadar tekrar küçük miktarlarda devalüasyonlara gidilmiştir. Bu da Türk lirasının yabancı paralar karşısında değer kaybetmesine yol açmıştır. 1978 yılından önce Türk parasının ABD dolarının karşısındaki değeri düşerek 19 liraya ulaşmıştır. Türkiye’de yapılan devalüasyonlar şu şekilde gerçekleşmiştir. 1946 yılında %54 oranında, 1958 yılında %68,9, 1970 yılında %40, 1977 yılında % 9,1 oranında, 1978 yılında %23, 1979 yılında %43,7, 1980 yılında %32,7, 1994 yılında %51, 2001 yılında %28,4 oranında gerçekleştirilmiştir.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

2 yorum

  1. devülasyon yapabilmek baya güç ister. Benim bildiğim kadarıyla devülasyonu sadece çin uyguluyordu. Oda çindeki hazır dolar rezervinin abd den fazla olması ve çin içerisindeki iş güücünün maliyetinin artmaması içindi. Güçlü ülkeler için yapılabilecek mantıklı bir iş ama yine zararlı olan halk oluyor

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?